Σάββατο, 14 Αυγούστου 2010

Οι Μεσογείτες αντάμωσαν στην Κερατέα τον Ψαραντώνη και μέθυσαν στους ήχους της Κρητικής λύρας.

Βιβλική, η μορφή του Ψαραντώνη. Στα 68 του χρόνια ταξιδεύει σ' όλο τον κόσμο και συμμετέχει στα μεγαλύτερα φεστιβάλ, χαρίζοντας σπάνιες στιγμές από τη μουσική του τέχνη.

video

Την Παρασκευή 13 Αυγούστου αυτός λοιπόν ο μοναδικός λυράρης της Κρήτης, ο Ψαραντώνης ήρθε με το συγκρότημά του στην Παναγία Γκαρικά στην Κερατέα και τίμησε το ΦεστιβάλΜουσικές του κόσμου στον ελαιώνα της Κερατέας”.

Ο Ψαραντώνης (Αντώνης Ξυλούρης) αποτελεί τη σύγχρονη προσωποποίηση της κρητικής μουσικής παράδοσης! Με το δικό του, αφοσιωμένο κοινό, το οποίο τον υποδέχεται με ξεχωριστή θέρμη σε κάθε του εμφάνιση και με παγκόσμια αναγνώριση μέσα από συμμετοχές σε σημαντικά διεθνή φεστιβάλ, καταφέρνει να μεταφέρει ολόκληρο τον πολιτισμό της Κρήτης μέσα από τις δοξαριές της λύρας του...

video

Μαζί του η Νίκη Ξυλούρη, μια τραγουδίστρια που ερμηνεύει με έναν εντελώς προσωπικό τρόπο, έχοντας ως αφετηρία της το παραδοσιακό τραγούδι (παίζει επίσης τύμπανα, στάμνα) και οι γιοι του, Γιώργης (λαούτο) και Λάμπης (ούτι).

video

«Η παράδοση υπάρχει. Δεν πρέπει να τη χαλάμε, αλλά να τη σεβόμαστε και να κάνουμε καινούργια πράγματα. Εγώ έχω φτιάξει κομμάτια που δεν είναι ούτε πηδηχτός, ούτε χανιώτης, ούτε σούστα. Κι όμως, τη μουσική μου έχουν χορέψει μέχρι τα μπαλέτα Μπεζάρ», λέει ο Ψαραντώνης για την κρητική παράδοση και τη μουσική του.

...Δάσκαλε, του είπα, δοξάζεις την Ελλάδα σε όλο τον κόσμο και σ' ευχαριστούμε γιαυτό. Η απάντησή του ήταν σύντομη και κοφτή. Η Ελλάδα δεν έχει ανάγκη από κανέναν για να δοξαστεί. Είναι δοξασμένη από μόνη της.Λίγο πριν την συναυλία. Ο Ψαραντώνης, σε μια αναμνηστική
φωτογραφία με τον Κ. Ρίπη (Πρόεδρο ΑΝΕΣΠΑΑ).

Ο κρητικός μουσικός έχει λάβει μέρος σε πολλά φεστιβάλ του εξωτερικού. «Δεν μπορώ να περιγράψω το τι ακούμε στα ξένα φεστιβάλ. Μας προλογίζουν ως μουσικούς "από το νησί των θεών". Εδώ δεν λένε τίποτα», λέει και εξηγεί το προσωπικό του «εικονοστάσι». «Αμα φιλήσω μία φορά μια εικόνα του Χριστούλη», καταλήγει, «θα φιλήσω τρεις αυτήν του Βιντσέντζου Κορνάρου ή του Ομήρου».

Πρώτη φορά πήρε μέρος σε διεθνές φεστιβάλ το 1982 στην Κολονία σε διοργάνωση του τηλεοπτικού καναλιού WDR. Το 1984 έπαιξε στο Βερολίνο, στις εκδηλώσεις για τα 750 χρόνια από την ίδρυση της πόλης.

Εμφανίζεται τακτικά στη Γερμανία, ενώ έχει παίξει στη Γαλλία, την Ελβετία, την Αυστρία, το Λουξεμβούργο, τη Σόφια, το Βουκουρέστι, το Βελιγράδι, την Ουκρανία, τη Φιλιππούπολη, αλλά και στην Αμερική, τον Καναδά και την Αυστραλία.

Εκπροσώπησε την Ελλάδα στο φεστιβάλ "Η Συνάντηση των Πέντε Ηπείρων" που έγινε στο Martigny της Ελβετίας τον Ιούνιο του 1999, κερδίζοντας διθυραμβικές κριτικές.


...Ιανουάριος 2009. Εντυπωσίασε ο Ψαραντώνης στο φεστιβάλ ροκ «Αll Tomorrow΄s Ρarties» που οργάνωσε ο Αυστραλός τραγουδοποιός Νικ Κέϊβ στο Μάουντ Μπούλερ της Αυστραλίας.

Στο εντυπωσιακό βουνό στήθηκαν αρκετές σκηνές, όπου ανέβηκαν ροκ συγκροτήματα από όλο τον κόσμο. Πρωταγωνιστής όμως στο δημοφιλές φεστιβάλ, αναδείχθηκε ο Ψαραντώνης με τη λύρα του και τις μαντινάδες του. Μάλιστα άρεσε τόσο πολύ η εμφάνισή του, που τη δεύτερη μέρα οι Αυστραλοί έσπευσαν να εξαφανίσουν τα εισιτήρια μιας έξτρα, προσωπικής συναυλίας που έδωσε στη Μελβούρνη.
Ο παραδοσιακός ερμηνευτής από τα Aνώγεια της Κρήτης, κατά κόσμον Αντώνης Ξυλούρης, εμφανίστηκε στη συνέχεια και στο Σίδνεϊ.

"Από την απαρχή ο κόσμος διαμορφώνεται με ήχο και ρυθμό. Αυτή η ηχητική δόνηση φανερώνεται στη μουσική του Ψαραντώνη. Ποτέ μου δεν είχα ακούσει τέτοιο ήχο όπως αυτόν που δημιουργεί ο Ψαραντώνης..." Αυτά λεει ο Ruth Roedler, δημοσιογράφος σε κανάλι της Γερμανίας, για τη μουσική του...

Να 'χεν η θάλασσα βουνά

Στίχοι: Ψαραντώνης & Γιάννης Αγγελάκας
Μουσική: Ψαραντώνης
Πρώτη εκτέλεση: Ψαραντώνης

Να ’χεν η θάλασσα βουνά
κι άγρια μονοπάθια
να πάρω ένα και να ’ρθω
μάθια γλυκά μου μάθια

Θάλασσα απ’ όλα τα νερά
και τα ποτάμια πίνεις
κι απ’ τα δικά μου δάκρυα
πλατύτερη να γίνεις

Ω, την παντέρμη θάλασσα
αμοναχή φουσκώνει
αμοναχή λυσσομανεί
και μόνη χαμηλώνει

Κρίνος

Στίχοι: Ψαραντώνης
Μουσική: Ψαραντώνης
Πρώτη εκτέλεση: Ψαραντώνης

Σε περιβόλι αμοναχό
πως ζεις καημένε κρίνε.
Σαν το καημό τσ' αμοναξιάς
άλλος καημός δεν είναι.


video

Για πρώτη φορά εφέτος του δόθηκε ο χώρος στο Ωδείο Ηρώδου του Αττικού, «Από τον ουρανό της Κρήτης, ο Ψαραντώνης στο Ηρώδειο», ήταν ο τίτλος της βραδιάς, και εκεί, ο γνωστός και αγαπημένος «μπλούζμαν» των Ανωγείων, παρουσίασε τις μοναδικές δοξαριές του. Στη συναυλία έλαβε μέρος και ο φίλος και συνεργάτης του Ψαραντώνη, Γιάννης Αγγελάκας.

«Έπρεπε να χρεοκοπήσει η Ελλάδα για να δώσουν στον Ψαραντώνη το Ηρώδειο», δήλωσε στην «Ελευθεροτυπία» ο Γιάννης Αγγελάκας για την συναυλία αυτή, αφού ο σπουδαίος μουσικός έβρισκε συνέχεια κλειστή την πόρτα του Ηρώδειου στο παρελθόν.

Ο πρώτος της οικογένειας που έπαιξε την κρητική λύρα στο Ηρώδειο ήταν ο αδερφός του, ο Νίκος Ξυλούρης και ο μουσικός λέει ότι ακολούθησε τα δικά του βήματα από μικρός.

«Πείραζα τη λύρα του, αλλά φοβόμουν μην της κάνω ζημιά. Μια μέρα, την είχα στα χέρια μου και την κούρδιζα. Μόλις τον είδα, έκανα να την αφήσω κάτω. Αλλά μου είπε "συνέχισε να παίζεις. Εχεις ωραίο χρώμα". Και, από εκεί και πέρα, έπαιζα συνέχεια και μου έδειχνε αυτά που ήξερε», διηγείται.